„Gdy teściowe pożyczyli nam pieniądze na remont mieszkania, chciałem ich całować po rękach. I to byłby błąd”

Kiedy wprowadziłem się z Laurą do naszego pierwszego, niewielkiego mieszkania, czułem coś na kształt spokoju, który od dawna próbowałem znaleźć. Miałem trzydzieści lat, stałą pracę i wreszcie poczucie, że mogę zacząć budować własne życie, niezależne od rodziców.

Pożyczka miała być gestem serca

Kiedy siedzieliśmy w salonie teściów, Laura nerwowo obracała w palcach łyżeczkę. Wszyscy udawaliśmy swobodę, choć napięcie wisiało w powietrzu. Teściowa nalewała herbatę z przesadną elegancją, a teść poprawiał koszulę, jakby chciał podkreślić powagę sytuacji. W końcu usłyszałem słowa, które miały zmienić następne miesiące naszego życia.

– Chcemy wam pomóc – odezwał się teść, splatając dłonie na stole. – Młodym trudno się urządzić, wszyscy o tym wiemy.

Spojrzałem na Laurę, która delikatnie skinęła głową. Kiedyś mówiła, że jej rodzice są „stanowczy, ale dobrzy”. Ufałem temu.

– To dla nas wiele – odpowiedziałem, próbując ukryć ulgę. – Spłacimy wszystko, jak tylko uporamy się z remontem.

Teściowa uśmiechnęła się tak, jakby wiedziała coś, czego my nie wiedzieliśmy.

– Nie musicie się spieszyć. Najważniejsze, żeby wam było dobrze – powiedziała miękko.

Po godzinie rozmów teść wręczył mi kopertę. Ciężką, wypełnioną gotówką. Ścisnęło mnie w środku, chociaż nie potrafiłem wtedy nazwać uczucia, które się we mnie budziło.

Gdy wracaliśmy do domu, Laura ściskała moją rękę.

– Widzisz? Mówiłam, że chcą dla nas jak najlepiej.

Kiwnąłem tylko głową. Czułem wdzięczność, nawet wzruszenie. Nie przyszło mi do głowy, że pożyczka może być początkiem czegoś znacznie bardziej skomplikowanego.

Kilka tygodni później, kiedy remont ruszył pełną parą, teściowie zaczęli zaglądać do nas częściej. Początkowo uznałem to za troskę. Pomyślałem, że chcą zobaczyć efekty swojej pomocy. Nic nie wskazywało, że nasza prywatność zacznie się kurczyć z każdym ich wejściem do mieszkania.

Ich wizyty stały się codziennością

Pewnego popołudnia, gdy wróciłem zmęczony po pracy, drzwi naszego mieszkania były otwarte. Usłyszałem szelest w kuchni i niemal odruchowo wszedłem w głąb korytarza. Tam zobaczyłem teściową, która przestawiała talerze w szafkach.

– O, jesteś – rzuciła lekko. – Pomyślałam, że zmienimy wam trochę układ. Ten poprzedni był mało praktyczny.

– Wcześniej nie wspominaliście, że macie klucze – powiedziałem, czując nieprzyjemne mrowienie karku.

– Laura nam dała, jeszcze przed przeprowadzką – odpowiedziała teściowa, jakby to tłumaczyło wszystko.

Laura pojawiła się w drzwiach kuchni, zmieszana.

– Mamo, tato… może następnym razem uprzedźcie – powiedziała cicho.

Teść stanął obok niej i podciągnął spodnie.

– W końcu pomagamy wam się urządzić. Chyba mamy prawo zobaczyć, co się z tymi pieniędzmi dzieje.

Zaciśnięte zęby były jedyną rzeczą, która powstrzymywała mnie przed wybuchem.

– Myślę, że poradzimy sobie sami – powiedziałem, starając się brzmieć spokojnie.

Teściowa przewróciła oczami.

– Nie bądź drażliwy, Adrian. Robimy to dla waszego dobra.

Od tego dnia ich wizyty stały się codziennością. Przychodzili bez zapowiedzi, wchodzili do środka, oceniając każdy szczegół. Potrafili siedzieć godzinę i komentować kolor ścian, ustawienie kanapy albo to, że kupiliśmy tańszą pralkę, niż „wypadało”.

Pewnej soboty teść usiadł w moim fotelu jak w swoim.

– Gdybyśmy wam nie pomogli, dalej mieszkalibyście w wynajmie – powiedział, patrząc na mnie z góry.

Laura spuściła wzrok, a ja po raz pierwszy poczułem, że przyjęliśmy nie pożyczkę, lecz rodzaj niewidzialnej smyczy.

Tego już za wiele!

Z czasem teściowie zaczęli komentować nie tylko nasze mieszkanie, lecz również decyzje życiowe. Podczas kolacji u nich teściowa postanowiła poruszyć temat, który dotąd był wyłącznie między mną a Laurą.

– Myślę, że powinniście zacząć myśleć o dziecku – powiedziała z uśmiechem, nalewając mi zupę. – Jesteście już w dobrym momencie.

– To nasza sprawa – odpowiedziałem, nieco ostrzej, niż zamierzałem.

Teść odstawił kieliszek.

– Wybacz, ale skoro dokładamy się do waszego życia, chcemy mieć pewność, że inwestycja ma sens.

Słowo „inwestycja” uderzyło mnie mocniej niż jakikolwiek krzyk. Laura uniosła głowę i spojrzała na swojego ojca.

– Tato, nie jesteśmy waszym planem. To nasze małżeństwo, nie wasze.

Teściowa prychnęła.

– Tak się składa, że bez nas nie mielibyście tego mieszkania. Odrobinę wdzięczności by nie zaszkodziło.

Po powrocie do domu wybuchłem.

– Laura, to nie może tak wyglądać. Oni chcą decydować za nas!

– Wiem – odpowiedziała drżącym głosem. – Postaram się z nimi porozmawiać.

Następnego dnia, zanim wróciłem z pracy, otrzymałem od niej wiadomość: „Nie było łatwo. Są urażeni. Powiedzieli, że skoro tak bardzo cenimy niezależność, to możemy zacząć spłacać pożyczkę szybciej”.

Gdy wszedłem do mieszkania, Laura siedziała na kanapie, jakby starsza o kilka lat.

– Chcą harmonogramu spłat – powiedziała. – Mówią, że stracili do nas zaufanie.

Usiadłem obok niej, czując, że grunt pod naszym małżeństwem zaczyna się osuwać. Z jednej strony pragnąłem odzyskać wolność, z drugiej wiedziałem, że szybkie oddanie pieniędzy graniczy z cudem.

Taka jest cena niezależności

Zacząłem brać dodatkowe zlecenia. Wracałem późno, zmęczony i rozdrażniony, a Laura coraz częściej budziła się w nocy. Zmartwienie wisiało nad naszym mieszkaniem jak ciężka mgła. Wciąż próbowaliśmy utrzymać normalność, choć codzienność rozłaziła się nam w rękach.

Pewnego wieczoru, kiedy otworzyłem drzwi, od razu poczułem napiętą atmosferę. Teściowie siedzieli w salonie, a Laura miała czerwone oczy.

– Przyszliśmy wyjaśnić kilka kwestii – zaczął teść tonem, który nie zapowiadał nic dobrego.

– Nie uprzedziliście – powiedziałem, wieszając kurtkę.

– Nie musimy – wtrąciła teściowa. – Wciąż spłacacie nasze pieniądze.

Zrobiłem krok w ich stronę.

– To nie daje wam prawa wchodzić tutaj jak do siebie.

Teść uśmiechnął się krzywo.

– Daje nam prawo wiedzieć, czy was na to wszystko naprawdę stać.

Laura zacisnęła dłonie.

– Proszę, przestańcie. Próbujemy spłacić pożyczkę najszybciej, jak możemy.

Teściowa spojrzała na nią ostro.

– Gdybyś poślubiła kogoś bardziej zapobiegawczego, nie musiałabyś tak się męczyć.

Słowa uderzyły we mnie, choć wypowiedziano je jakby mimochodem. Cofnąłem się o krok, czując, jakby zabrakło mi powietrza.

– Wychodzę – rzuciłem krótko.

Na klatce schodowej usiadłem na stopniu. Wiedziałem, że nie mogę dalej pozwalać im wkraczać w nasze życie bez żadnych konsekwencji. Wiedziałem też, że jeśli coś się nie zmieni, nasze małżeństwo może tego nie przetrwać.

Musimy to zrobić

Kilka dni później usiedliśmy z Laurą przy stole, oboje z poszarzałymi twarzami. W dłoniach trzymałem wyliczenia – plan spłaty, który oznaczał dla nas miesiące zaciskania pasa do granic możliwości. Mimo to czułem coś na kształt ulgi.

– Musimy to zrobić – powiedziałem cicho. – Inaczej będziemy tak żyć bez końca.

Laura wpatrywała się w papier drżącymi dłońmi.

– Oni się obrażą. Wiesz, jacy są.

– Obrażenie to nie powód, żeby oddać im kontrolę nad całym naszym życiem.

Laura w końcu skinęła głową.

– Dobrze. Spróbujmy.

Następnego dnia pojechaliśmy do teściów. Siedzieli na kanapie, jakby czekali na werdykt.

– Mamy plan spłaty – powiedziałem, kładąc kartkę na stole. – Chcemy oddać wszystko jak najszybciej.

Teściowa zmrużyła oczy.

– Czyli uznaliście, że nasze rady są wam niepotrzebne.

– Chcemy po prostu odzyskać spokój – odpowiedziała Laura.

Teść wziął kartkę, przeleciał wzrokiem i skinął głową.

– Skoro tak. Trzymam was za słowo.

W drodze do domu Laura ścisnęła moją rękę.

– Myślisz, że damy radę?

– Musimy – odpowiedziałem. – Inaczej nie będziemy naprawdę wolni.

Czułem, że to dopiero początek walki, lecz po raz pierwszy od miesięcy mieliśmy przed sobą coś, co należało wyłącznie do nas: decyzję podjętą wspólnie.

To koniec

Spłacaliśmy pożyczkę siedem miesięcy. Każdy rachunek, każda odmówiona sobie zachcianka przypominały, do czego prowadzi przyjęcie pomocy bez zastanowienia. Teściowie nie odwiedzali nas już tak często, chociaż nadal czuliśmy ich cień nad naszym życiem. Gdy oddaliśmy ostatnią ratę, Laura zadzwoniła do nich. Rozmowa była krótka, chłodna. Po odłożeniu telefonu usiadła obok mnie i po raz pierwszy od dawna uśmiechnęła się szczerze.

– To koniec – powiedziała. – Jesteśmy wolni.

Wziąłem jej dłoń i poczułem ciężar spadający z barków. Nie czułem triumfu, raczej spokojną świadomość, że skończył się etap, który wystawił nas na próbę. Zrozumiałem, że niezależność zawsze ma swoją cenę, jednak wartości, które się za nią kryją, przewyższają każdą kwotę.

Z Laurą wciąż uczymy się stawiać granice. Nie wszystko wróciło do normalności, choć nie wiem, czy kiedykolwiek wróci. Relacje rodzinne potrafią się kruszyć powoli, a odbudowa wymaga wysiłku, którego każdy musi chcieć. Czasem mam wrażenie, że teściowie wciąż oczekują wdzięczności, której nie potrafimy dać. Czasem czuję wobec nich żal. Mimo to wiem jedno: nauczyłem się, że pomoc, która przychodzi zbyt łatwo, może kosztować więcej, niż człowiek jest gotów zapłacić.

Dziś siedzę w naszym salonie, patrzę na Laurę, która czyta książkę, i myślę, że jedyne, co naprawdę mamy, to siebie nawzajem. Może właśnie to było warte całej tej walki.

Adrian, 30

Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe.

Czytaj także:

• „Mąż cieszył się z wygranej na loterii, a ja śmiałam się przez łzy. Na stare lata pieniądze przewróciły mu w głowie”
• „Moja żona była solidna jak szwajcarski zegarek. Gdy nagle przestała gotować i prasować, okazało się, że nic nie umiem”
• „Narzeczony dał mi w prezencie kolczyki. Byłam zachwycona do momentu aż skojarzyłam, że jego była ma identyczne”