„Teściowa kpiła z mojej kuchni, bo lubię eksperymenty. Jedna rada sąsiadki sprawiła, że jędza przestała pluć jadem”

Od zawsze gotowanie było dla mnie czymś więcej niż obowiązkiem. To był mój sposób na wyciszenie, na poukładanie myśli. Niestety, w moim domu nie wszyscy patrzyli na to w ten sam sposób. Dla mojej teściowej eksperymenty w kuchni były zbędnym wymysłem, a każde nowe danie traktowała jak chwilową modę, która szybko przeminie. Do czasu, aż wydarzyło się coś, czego żadna z nas się nie spodziewała.

Szukała tylko wad

Kiedy po raz pierwszy zrobiłam pieczone bataty z sosem jogurtowo-ziołowym i prażonymi pestkami, byłam z siebie naprawdę dumna. Danie wyglądało kolorowo, pachniało świeżymi ziołami i – co najważniejsze – smakowało wyśmienicie. Postawiłam półmisek na stole z lekkim drżeniem w rękach.

– Co to znowu jest? – zapytała teściowa, marszcząc brwi. – Ziemniaki się skończyły?

– To bataty, mamo – odpowiedział spokojnie mój mąż, Paweł. – Spróbuj, naprawdę dobre.

Teściowa wzięła widelec z wyraźną niechęcią. Przyjrzała się kawałkowi, jakby próbowała ocenić, czy jest bezpieczny.

– Ewa, ty to masz pomysły – westchnęła. – Zwykłe ziemniaki byłyby tańsze i pewniejsze. A to? Fanaberia z internetu.

Poczułam, jak policzki zaczynają mnie piec. Starałam się uśmiechnąć.

– Chciałam spróbować czegoś innego. Przepis ma dużo dobrych opinii.

– Opinie – prychnęła. – Ludzie teraz wszystko chwalą. A potem i tak wracają do schabowego.

Paweł spojrzał na mnie przepraszająco, ale nic nie powiedział. Spróbował pierwszy.

– Naprawdę świetne – stwierdził z przekonaniem. – Chrupiące z wierzchu, miękkie w środku.

Teściowa w końcu wzięła mały kęs. Żuła powoli, jakby chciała znaleźć wadę.

– No… może nie jest najgorsze – przyznała niechętnie. – Ale to dalej wymysł. Za dużo kombinowania.

Tamtego wieczoru udawałam, że jej słowa mnie nie dotknęły. W kuchni jednak długo stałam przy zlewie, myjąc naczynia trochę zbyt energicznie.

To nie był pierwszy raz. Kiedy piekłam chleb na zakwasie – „po co się męczyć, skoro w sklepie jest gotowy”. Gdy zrobiłam pastę z pieczonej papryki – „kto to będzie jadł”. Za każdym razem słyszałam, że przesadzam, że utrudniam sobie życie. A jednak gotowałam dalej. Bo kiedy widziałam, jak Paweł dokładnie wymiata talerz kawałkiem chleba, czułam, że to ma sens.

Sytuacja się odwróciła dzięki sąsiadce

Kilka tygodni później sytuacja przybrała niespodziewany obrót. W sobotnie popołudnie do drzwi zapukała pani Halina, nasza sąsiadka z naprzeciwka. Energiczna, zawsze perfekcyjnie uczesana, z ciekawością w oczach.

– Dzień dobry, Ewo! – zawołała od progu. – Czułam ostatnio taki zapach na klatce, że aż mnie przyciągnęło. To pani coś piekła?

Zanim zdążyłam odpowiedzieć, zza moich pleców wyłoniła się teściowa.

– Ach, to pewnie te jej bataty – powiedziała z nutą pobłażania. – Taka nowinka.

– Bataty? – oczy pani Haliny rozbłysły. – Ja właśnie szukałam ciekawego przepisu! Wnuczka prosi, żebym spróbowała czegoś nowego. Podałaby mi pani recepturę?

Zapanowała cisza. Spojrzałam na teściową. Jeszcze chwilę temu pewna siebie, teraz jakby zesztywniała.

– To nic takiego – zaczęła. – Zwykłe pieczone warzywa.

– Ale pachniało obłędnie – nalegała sąsiadka. – Mąż aż pytał, czemu ja tak nie gotuję.

Zobaczyłam, jak twarz teściowej lekko blednie. Przez moment wyglądała, jakby chciała coś powiedzieć, ale słowa ugrzęzły jej w gardle.

– To Ewa robiła – powiedziała w końcu cicho. – Ona ma te swoje… przepisy.

Po raz pierwszy usłyszałam w jej głosie nie drwinę, a coś, co przypominało niepewność.

– To może pani Ewa zdradzi mi sekret? – uśmiechnęła się szeroko pani Halina.

Wtedy zrozumiałam, że sytuacja się odwraca. I że to dopiero początek zmian, których żadna z nas się nie spodziewała.

„Młodzi mają pomysły”

Stałyśmy w progu – ja zaskoczona, pani Halina wyczekująca, a teściowa jakby przyłapana na czymś, czego sama jeszcze nie umiała nazwać.

– Oczywiście, już zapiszę – odpowiedziałam, zapraszając sąsiadkę do kuchni.

Usiadłyśmy przy stole. Wyjęłam notes, ten sam, do którego wklejałam wycinki i zapisywałam własne modyfikacje. Pani Halina nachyliła się nad kartką.

– A te pestki to jakie? – dopytywała.

– Dyni i słonecznika. Najpierw chwilę prażę na suchej patelni, żeby były chrupiące.

– A sos?

– Jogurt naturalny, czosnek, natka, trochę soku z cytryny i szczypta soli.

Teściowa stała przy blacie, wycierając już czystą filiżankę. Nie odzywała się, ale widziałam, że słucha każdego słowa.

– Wnuczka mówi, że trzeba jeść kolorowo – zaśmiała się pani Halina. – Ja całe życie gotowałam tradycyjnie, a teraz młodzi mają fajne pomysły.

Teściowa w końcu przerwała ciszę.

– Kolorowo… – mruknęła. – A potem człowiek pół dnia stoi przy garnkach.

– Wcale nie – odpowiedziałam spokojnie. – Bataty pieką się same. Trzeba je tylko wcześniej pokroić.

Pani Halina pokiwała głową z uznaniem.

– Spróbuję w niedzielę. Jak wyjdą, zaproszę was na obiad.

Kiedy wyszła, w kuchni zrobiło się cicho. Teściowa odłożyła ściereczkę i spojrzała na mnie inaczej niż zwykle.

– Dużo z tym roboty? – zapytała nagle.

Zaskoczyła mnie tym pytaniem.

– Nie. Naprawdę prosto. Mogę następnym razem pokazać.

Przez moment milczała. Widziałam, że coś w niej pracuje.

– Wiesz… – zaczęła ostrożnie. – Kiedyś wszystko było jasne. Obiad to był obiad. Teraz człowiek nie nadąża za tymi nowościami.

Nie odpowiedziałam od razu. Czułam, że to pierwszy raz, gdy nie atakuje, tylko się tłumaczy.

– Ja też nie nadążam za wszystkim – przyznałam. – Ale lubię próbować. To mnie cieszy.

Skinęła głową, choć bez uśmiechu. Tego dnia temat się urwał, ale w powietrzu wisiało coś nowego – jakby krucha zgoda.

Teściowa nie do poznania

W niedzielę po południu zadzwonił dzwonek. W drzwiach stała rozpromieniona pani Halina.

– Udały się! – zawołała od progu. – Mąż powiedział, że to najlepsze, co ostatnio jadł. A wnuczka zrobiła zdjęcie i wysłała koleżankom.

Teściowa słuchała uważnie.

– Naprawdę? – zapytała, jakby mimo woli.

– Naprawdę! – potwierdziła sąsiadka. – A ja już myślę, co jeszcze można tak upiec. Pani Ewo, ma pani może coś jeszcze w zanadrzu?

Poczułam, jak w środku rośnie mi ciepło. Teściowa spojrzała na mnie krótko. W jej oczach nie było już kpiny. Było coś bliżej… zawstydzenia?

– Ewa dużo czyta – powiedziała cicho. – Zawsze coś nowego przyniesie.

To zdanie, choć proste, brzmiało jak przyznanie racji.

Kiedy pani Halina wyszła, teściowa usiadła przy stole.

– Myślisz, że… – zawahała się. – Myślisz, że ten sos pasowałby do mięsa?

Zamarłam na sekundę.

– Jasne – odpowiedziałam bez wahania.

I wtedy po raz pierwszy zobaczyłam, że jej pewność siebie nie zniknęła bez śladu. Ona po prostu zaczęła się zmieniać.

Coś nowego zamiast rywalizacji

Tydzień później w moim mieszkaniu znów pachniało pieczonymi batatami. Tym razem to teściowa stała przy blacie, a ja jej pomagałam.

– Nie za drobno? – zapytała, unosząc nóż.

– Jest idealnie – uśmiechnęłam się. – Teraz czosnek.

– Jedną czy dwie? – dopytywała z przejęciem, jakby od tego zależało powodzenie całego obiadu.

Paweł zajrzał do kuchni i aż się zatrzymał.

– Co tu się dzieje? – zaśmiał się. – Wspólna akcja?

– Uczymy się – odpowiedziała jego mama, nie patrząc na mnie, ale też nie z przekąsem. – Podobno człowiek całe życie się uczy.

W jej głosie było coś miękkiego, czego wcześniej nie słyszałam.

Kiedy wszystko było gotowe, teściowa sama ułożyła bataty na półmisku. Posypała je pestkami z taką starannością, jakby dekorowała tort na ważną uroczystość.

– Może zaniesiesz trochę sąsiadce? – zaproponowała nagle. – Niech zobaczy, że ja też potrafię.

Zaskoczyło mnie to „ja też”, ale skinęłam głową.

Kilka minut później stałyśmy razem pod drzwiami sąsiadki. To teściowa zapukała. Pani Halina otworzyła z szerokim uśmiechem.

– O, moje kucharki! – zawołała.

– Tym razem to ja robiłam – powiedziała teściowa i uniosła półmisek. – Z pomocą Ewy, oczywiście.

Weszłyśmy do środka. Pani Halina spróbowała pierwszy kęs i aż klasnęła w dłonie.

– No proszę! Pani Mario, ukryty talent!

Teściowa wyprostowała się lekko.

– Talent to może nie… Ale przepis dobry. I nauczycielka cierpliwa.

Spojrzała na mnie. Krótko, ale znacząco. W jej oczach nie było już ani rywalizacji, ani pobłażania. Była duma – może nie tylko z dania, ale z tego, że odważyła się spróbować czegoś nowego.

W drodze do domu szłyśmy obok siebie w milczeniu. Na klatce schodowej zatrzymała się nagle.

– Wiesz, Ewo… – zaczęła powoli. – Może ja za bardzo trzymałam się tego, co znam. Człowiek myśli, że jak coś działało przez lata, to już nie trzeba nic zmieniać.

Nie odpowiedziałam od razu.

– A ty… – dodała ciszej. – Dobrze, że się nie zniechęciłaś.

Te słowa znaczyły dla mnie więcej niż wszystkie pochwały pani Haliny. Bo nie chodziło już o bataty ani o sos. Chodziło o miejsce przy wspólnym stole. O to, że przestałam być tą „od fanaberii”, a stałam się kimś, kogo warto posłuchać.

Coś naprawdę się domknęło

Od tamtej pory czasem razem przeglądałyśmy przepisy. Czasem wracałyśmy do jej klasycznych dań, a czasem próbowałyśmy moich pomysłów. Nie zawsze wychodziło idealnie, ale już nikt nie mówił o wymysłach. Najbardziej zapadł mi w pamięć moment kilka tygodni później, gdy przy rodzinnym obiedzie kuzyn Pawła zapytał:

– Ciociu, a co to za pyszne warzywa?

Teściowa uśmiechnęła się lekko.

– To przepis Ewy. Nasz domowy hit.

Wtedy poczułam, że coś naprawdę się domknęło. Nie potrzebowałam już udowadniać swojej wartości. Wystarczyło, że robiłam to, co kochałam – a ktoś w końcu to zobaczył.

Ewa, 32 lata

Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe.

Czytaj także: