„Remont mieszkania pokazał mi, że w małżeństwie nie mam nic do powiedzenia. Żona robiła, co chciała”

Wiedziałem, że wspólne mieszkanie to próba. Tak mówili wszyscy. Dla mnie miała to być jednak spokojna droga do czegoś trwałego – plan, który da się rozpisać, policzyć i zrealizować. Remont wydawał się logicznym początkiem dorosłego życia we dwoje. Dopiero z czasem zrozumiałem, że w tej historii logika szybko ustąpiła miejsca czyjejś wizji, a ja coraz rzadziej byłem jej częścią.

Nie chciałem wyjść na sknerę

Na początku wszystko miało w sobie lekkość, która uspokajała. Siedzieliśmy na podłodze w pustym mieszkaniu, między kartonami i próbkami kolorów. Lena mówiła szybko, z błyskiem w oczach, ja słuchałem i kiwałem głową. Lubiłem ten moment — jeszcze bez kurzu, hałasu i terminów. Tylko wyobrażenia.

– Tu widzę jasną ścianę, ale nie białą – tłumaczyła, przesuwając palcem po wzorniku. – Coś, co da ciepło.

– Jasne, byle dało się to łatwo utrzymać – odpowiedziałem. – I żeby nie było drogie.

Uśmiechnęła się, jakby to była oczywistość.

– Spokojnie, Tomek. To tylko ściany.

To zdanie wracało później zaskakująco często. Gdy architekt zaproponował droższe panele, Lena spojrzała na mnie znacząco.

– Te tańsze będą się szybko rysować – powiedziała. – Chcesz tego?

Nie chciałem kłótni. Nie chciałem też wyjść na kogoś, kto liczy każdy grosz.

– Jeśli różnica nie jest aż taka… – zacząłem.

– No właśnie, nie jest – weszła mi w słowo. – To naprawdę drobiazg.

Pierwszy raz poczułem ukłucie niepokoju, ale je zignorowałem. Remont to stres, mówiłem sobie. Nie ma sensu czepiać się szczegółów. Kiedy pojawił się Oskar, architekt, wszystko nabrało tempa. Rysunki, wizualizacje, szybkie decyzje.

– Układ kuchni zostawmy otwarty – zaproponował. – To teraz standard.

– A co z zapachami? – zapytałem. – I z porządkiem?

Lena westchnęła cicho.

– Tomek, nie komplikuj. Przecież tu będziemy razem.

Zgodziłem się. Znowu. Później na kolor frontów, potem na oświetlenie, które było „bardziej nastrojowe niż praktyczne”. Każda z tych decyzji osobno wydawała się nieistotna. Raz nawet sam powiedziałem na głos:

– To tylko drobiazgi.

Kiedy wracałem wieczorem do wynajmowanego jeszcze mieszkania, miałem wrażenie, że coś mi umyka, ale nie potrafiłem tego nazwać. Wolałem wierzyć, że idziemy w tym samym kierunku, tylko innym krokiem. Że jeśli czasem ustępuję, to dlatego, że jestem elastyczny, a nie dlatego, że ktoś mnie przesuwa.

Zamiast planów – fakty dokonane

Z czasem przestałem jeździć na budowę codziennie. Tłumaczyłem to pracą, zmęczeniem, rozsądkiem. Przecież Lena tam była, Oskar też. „Dam radę ogarnąć” – mówiła. Brzmiało to jak ulga, nie jak wykluczenie. Dopiero później zrozumiałem różnicę.

Któregoś dnia wszedłem do mieszkania i od razu zobaczyłem zmianę. Wyspa kuchenna była większa, niż pamiętałem z projektu.

– To nowe? – zapytałem, starając się, by zabrzmiało neutralnie.

Lena nawet nie podniosła wzroku z telefonu.

– Tak. Oskar zaproponował. Lepsze proporcje.

– Mieliśmy to jeszcze omówić.

– Tomek, przecież mówiłeś, że mu ufasz – odpowiedziała spokojnie. – Poza tym to dla nas.

„Dla nas” stało się argumentem, który kończył każdą rozmowę. Gdy wspomniałem o kosztach, usłyszałem, że „na jakości się nie oszczędza”. Gdy mówiłem, że coś mi się nie podoba, Lena przypominała:

– Przecież się zgodziłeś.

Zgoda była jednak coraz dziwniejsza. Wyciągnięta między jednym mailem a kolejnym. Wypowiedziana bez entuzjazmu, za to z poczuciem, że jeśli teraz zaprotestuję, wszystko się zatrzyma. A ja nie chciałem być hamulcem. Coraz częściej w decyzjach uczestniczyła Danuta, moja teściowa. Jej obecność była nienachalna, ale stała. Telefon do Leny, szybka wizyta, rozmowy w kuchni, gdy ja byłem w pracy.

– Twoja mama była dziś? – zapytałem raz.

– Tak, wpadła zobaczyć płytki – odparła Lena. – Też uważa, że te wybrane wcześniej były zbyt chłodne.

„Też” zabolało bardziej, niż powinno. Miałem wrażenie, że powstaje jakaś większość, do której ja nie należę. Gdy próbowałem wrócić do tematu wieczorem, Lena była już zmęczona.

– Nie teraz, dobrze? – mówiła miękko. – Pogadamy później.

Później nie nadchodziło. Zamiast rozmów były krótkie komunikaty. Zamiast planów – fakty dokonane. A ja, zamiast stawiać granice, zacząłem je obchodzić. Milczenie wydawało się łatwiejsze. Kompromisy naprawdę nie miały ciężaru. Tyle że z każdym kolejnym czułem się jak ktoś, kogo nie warto pytać o zdanie.

Obce wnętrze „mojego” mieszkania

Wszedłem do mieszkania sam. Lena miała dołączyć później, Oskar zostawił klucze u ochrony. To miał być szybki rzut oka, formalność. „Zobaczysz, jak to pięknie wyszło” – powiedziała rano z entuzjazmem, który kiedyś mnie cieszył, a teraz tylko drażnił. Już w przedpokoju poczułem się nieswojo. Wszystko było spójne, dopracowane, jak z katalogu. I kompletnie nie moje. Ściany miały odcień, którego nigdy bym nie wybrał. Światło było miękkie, rozproszone, bardziej nastrojowe niż praktyczne. Brakowało ostrości, punktów zaczepienia. Jakbym wszedł do czyjegoś mieszkania pod nieobecność gospodarzy.

W salonie stanąłem na środku i rozejrzałem się powoli. Sofa – ładna, ale zbyt delikatna. Stół – designerski, ale niestabilny. Mój pomysł na regał zniknął całkowicie. Zamiast niego wiszące półki z dekoracjami.

– To miało być nasze – powiedziałem na głos, choć nikt mnie nie słyszał.

Kiedy Lena przyszła, była wyraźnie podekscytowana.

– I jak? – zapytała. – Wiedziałam, że będziesz w szoku.

– Jestem – odpowiedziałem zgodnie z prawdą. – Tylko… nie tak, jak myślisz.

Zmarszczyła brwi.

– Co masz na myśli?

– Nie odnajduję się tu – powiedziałem powoli. – Prawie nic z tego nie było tym, na co się umawialiśmy.

– Tomek, przecież brałeś udział w decyzjach – odparła ostrzej. – Gdybyś miał inne zdanie, trzeba było je wyrazić.

– Próbowałem.

– Nie wystarczająco – weszła mi w słowo. – Zawsze byłeś niezdecydowany. Ja musiałam to pociągnąć.

Te słowa zabolały bardziej niż sam widok mieszkania. Nagle to ja stałem się winny. Braku zaangażowania, odwagi, stanowczości. Wszystkiego, co wcześniej uważałem za spokój i rozsądek.

– To nie jest kwestia gustu – powiedziałem ciszej. – Tylko tego, że przestaliśmy to robić razem.

Lena wzruszyła ramionami.

– Przesadzasz. Mieszkanie jest piękne. Z czasem się przyzwyczaisz.

Zrozumiałem wtedy, że nie chodzi o przyzwyczajenie. Ani o meble. Stałem w miejscu, które miało być początkiem wspólnego życia, a czułem się jak gość, który zadał niewłaściwe pytanie.

Ochy i achy, a dla mnie pustka

Po zakończeniu remontu mieszkanie szybko zapełniło się ludźmi. Znajomi Leny przychodzili jedni po drugich, zdejmowali buty, rozglądali się z uznaniem. Słyszałem ich zachwyty nad światłem, kolorami, detalami. Każde zdanie kończyło się spojrzeniem w jej stronę, jakby była autorką całego przedsięwzięcia. W pewnym sensie była.

– Masz niesamowite wyczucie – mówiła jedna z koleżanek. – Wszystko takie spójne.

Lena uśmiechała się szeroko. Ja stałem obok, nalewałem wodę do szklanek, podawałem talerze. Nikt nie pytał, co ja o tym myślę. Nawet ona.

Kiedy Oskar przyszedł z bukietem kwiatów, uściskał Lenę, a mnie klepnął po ramieniu.

– Dobra robota – rzucił. – Odważna decyzja z tą kolorystyką.

Skinąłem głową. Nie miałem pojęcia, o której decyzji mówi. Zrozumiałem, że moja rola została sprowadzona do obecności na fakturach. Byłem elementem tła, kimś, kto „był”, ale nie „decydował”.

Wieczorem, gdy wszyscy wyszli, usiedliśmy na sofie. Lena przeciągnęła się z zadowoleniem.

– Widzisz? – powiedziała. – Warto było.

– Co dokładnie? – zapytałem.

Spojrzała na mnie zdziwiona.

– No… wszystko. Efekt końcowy.

Rozejrzałem się jeszcze raz. To mieszkanie było dopracowane do granic możliwości. I puste w środku. Mieszkanie bez charakteru. Nie czułem dumy ani satysfakcji. Tylko zmęczenie.

– Wiesz, co jest najgorsze? – powiedziałem po chwili. – Że nawet nie wiem, kiedy przestałem mieć tu głos.

Lena westchnęła, jakby rozmowa była niepotrzebnym dodatkiem do udanego dnia.

– Tomek, nie dramatyzuj. Po prostu nie lubisz zmian.

Zamilkłem. W tamtym momencie dotarło do mnie, że ona naprawdę tego nie widzi. Albo nie chce widzieć. A ja przez miesiące wierzyłem, że milczenie to spokój, a ustępstwa to dojrzałość. Teraz siedziałem w salonie, który miał być naszym centrum, i czułem się bardziej obco niż kiedykolwiek wcześniej.

Przestałem być partnerem

Pokłóciliśmy się kilka dni później o coś zupełnie błahego. O to, gdzie postawić kosz na śmieci. Zaproponowałem miejsce przy drzwiach, praktyczne, niewidoczne. Lena od razu zaprzeczyła.

– To zepsuje całą linię – powiedziała chłodno.

Coś we mnie pękło.

– Całą linię czego? – zapytałem podniesionym głosem. – Tego mieszkania? Czy naszego życia?

Zamilkła, zaskoczona moim tonem. A ja już nie potrafiłem się zatrzymać.

– Spójrz na to wszystko – mówiłem, wskazując salon. – To jest dowód na to, jak krok po kroku byłem odsuwany. Jak moje zdanie znikało. Jak przestałem być partnerem, a stałem się dodatkiem.

– Przesadzasz – odparła po chwili. – Gdyby naprawdę ci zależało, walczyłbyś o swoje.

Te słowa uderzyły we mnie mocniej niż krzyk. Zrozumiałem, że w jej oczach moja cisza była winą, a nie sygnałem. Że to ja miałem się dostosować do tempa, do wizji, do sposobu bycia razem. Nie odpowiedziałem. Usiadłem w salonie, gdy ona wyszła do sypialni. Światło było idealnie dobrane, kolory harmonijne. Wszystko na swoim miejscu. Poza mną.

Dopiero wtedy pojąłem, że remont nie był początkiem końca. Był tylko lustrem. Pokazał to, czego nie chciałem widzieć wcześniej — że już dawno przestałem być równy, a jedynie obecny. Nie podjąłem jeszcze żadnej decyzji. Ale wiedziałem jedno: to mieszkanie zawsze będzie mi przypominać, jak łatwo można oddać siebie, wmawiając sobie, że to tylko drobiazgi.

Tomasz, 32 lata

Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe.

Czytaj także: