„Wygrałam na loterii i podzieliłam się szczęściem z rodziną. Potraktowali mnie jak bankomat i wyciągali łapy po kasę”

Nigdy nie sądziłam, że zwykły kupon z kiosku może wywrócić moje życie do góry nogami. Kupiłam go odruchowo, stojąc w kolejce po gazetę i chleb. Kiedy kilka dni później zobaczyłam swoje liczby na ekranie telewizora, poczułam, jak kolana miękną mi z wrażenia. Byłam przekonana, że to początek czegoś pięknego. Nie wiedziałam jeszcze, że to będzie początek końca wielu relacji.

Miałam łzy w oczach

O wygranej powiedziałam najpierw siostrze. Zawsze byłyśmy blisko, przynajmniej tak mi się wydawało. Zadzwoniłam do niej drżącym głosem.

– Magda, usiądź – powiedziałam. – Bo mam coś, co cię zwali z nóg.

– Co się stało? – zapytała od razu z niepokojem.

– Wygrałam. W loterii. Dużo.

Najpierw była cisza, a potem pisk radości.

– To wspaniale! Wiedziałam, że kiedyś los się do ciebie uśmiechnie!

Jeszcze tego samego wieczoru przyjechała z mężem. Przywieźli ciasto, kwiaty, uściski. Siedzieliśmy przy stole i śmialiśmy się jak dawniej. Miałam łzy w oczach, kiedy mówiłam:

– Chcę, żebyście też z tego coś mieli. Jesteśmy przecież rodziną.

Magda złapała mnie za rękę.

– Nie musisz, ale to piękne z twojej strony.

Następnego dnia zadzwoniła mama.

– Słyszałam nowinę – zaczęła bez wstępu. – Cieszę się, ale pamiętaj, że pieniądze potrafią namieszać.

Wtedy uznałam to za przesadę. Byłam przekonana, że u nas będzie inaczej. Wieść rozeszła się błyskawicznie. Zaczęli odzywać się kuzyni, z którymi nie rozmawiałam od lat. Wszyscy gratulowali, wszyscy byli serdeczni. Czułam się potrzebna, ważna. Kiedy zaprosiłam najbliższych na rodzinny obiad, przyszli niemal wszyscy.

– I co teraz zrobisz? – zapytał wujek Marek, krojąc kotlet.

– Jeszcze nie wiem – odpowiedziałam zgodnie z prawdą. – Myślę o spłacie kredytu i może małym mieszkaniu dla mamy.

Przy stole zapadła cisza, po czym ktoś zażartował, że przydałby się też wspólny wyjazd nad morze. Śmialiśmy się, ale w tamtym śmiechu pojawiło się coś nowego – oczekiwanie. Po obiedzie podszedł do mnie kuzyn Adrian.

– Słuchaj, mam świetny pomysł na biznes – powiedział półgłosem. – Brakuje mi tylko wkładu własnego. Dla ciebie to drobiazg.

Uśmiechnęłam się nerwowo.

– Daj mi chwilę, dobrze? To wszystko dzieje się tak szybko.

Jeszcze wtedy wierzyłam, że chodzi o wsparcie, o wspólne budowanie czegoś dobrego. Nie zauważyłam momentu, w którym radość zaczęła zamieniać się w kalkulację. Wieczorem siedziałam sama w salonie, patrząc na telefon pełen nieodebranych połączeń. Powtarzałam sobie, że to normalne. W końcu wygrałam sporą sumę. Naturalne, że wszyscy mają pomysły. Naturalne, że chcą skorzystać. Nie wiedziałam, że to dopiero początek rozmów, które zabiorą mi coś znacznie cenniejszego niż pieniądze.

Rodzinie się nie odmawia

Na początku dawałam z serca. Spłaciłam mamie zaległości, pomogłam Magdzie w remoncie kuchni, Adrianowi przelałam pierwszą część pieniędzy na jego „pewny interes”. Kiedy dziękowali, czułam ciepło w środku. To miało sens – pieniądze krążyły, a ja widziałam efekty. Pewnego popołudnia Magda wpadła do mnie bez zapowiedzi.

– Słuchaj, rozmawialiśmy z Pawłem – zaczęła, zdejmując płaszcz. – Myślimy o większym mieszkaniu. Teraz, kiedy możesz nam trochę pomóc, to idealny moment.

Zaskoczyło mnie to „możesz”.

– Magda, przecież dopiero co skończyliście remont…

– No tak, ale wtedy nie wiedzieliśmy, że wygrasz – odpowiedziała z uśmiechem, który był zbyt napięty. – Wiesz, chodzi o przyszłość dzieci.

Milczałam chwilę.

– Ile potrzebujecie?

– Trzysta tysięcy.

Powietrze jakby zgęstniało.

– To nie jest mała kwota – powiedziałam spokojnie.

– Dla ciebie to ułamek – odparła szybko. – Nie rozumiem, czemu robisz z tego problem.

Zrobiło mi się przykro. Jeszcze miesiąc wcześniej rozmawiałyśmy o cenach w sklepie, licząc każdy grosz. Teraz moje pieniądze przestały być „moje”. Kilka dni później zadzwonił Adrian.

– Musimy zwiększyć inwestycję – oznajmił bez przywitania. – Inaczej projekt nie ruszy.

– Mówiłeś, że to wystarczy – przypomniałam.

– Rynek się zmienił. To normalne. Nie chcesz chyba, żeby wszystko przepadło?

Poczułam ucisk w żołądku.

– Adrian, nie mogę w nieskończoność dokładać.

– Myślałem, że możemy na siebie liczyć – powiedział chłodno.

Takie rozmowy zaczęły się powtarzać. Telefon dzwonił codziennie. Ktoś potrzebował na samochód, ktoś na wkład do kredytu, ktoś na spłatę zobowiązań. Gdy mówiłam „muszę się zastanowić”, słyszałam westchnienia i ciche uwagi. Podczas kolejnego rodzinnego spotkania atmosfera była zupełnie inna niż przy pierwszym obiedzie.

– Podobno odmówiłaś Magdzie – rzuciła ciotka Halina, mieszając herbatę.

– Nie odmówiłam. Po prostu nie mogę spełnić każdej prośby – odpowiedziałam.

– Rodzinie się nie odmawia – wtrącił wujek Marek.

Spojrzałam na nich wszystkich i pierwszy raz poczułam, że siedzę przy stole z ludźmi, którzy patrzą na mnie jak na portfel.

– A kto zapytał, czego ja potrzebuję? – wyrwało mi się.

Zapadła niezręczna cisza. Magda wstała gwałtownie.

– Czyli teraz jesteśmy dla ciebie ciężarem?

– Nie o to chodzi…

– Właśnie o to – przerwała mi. – Pieniądze cię zmieniły.

To zdanie bolało najbardziej. Bo w głębi serca wiedziałam, że to nie ja się zmieniłam. Zmienił się sposób, w jaki na mnie patrzyli. Tamtego wieczoru wróciłam do pustego mieszkania i po raz pierwszy zaczęłam żałować, że powiedziałam komukolwiek o wygranej. Czułam, jak wokół mnie coś się kruszy. Relacje, które uważałam za trwałe, okazały się zależne od cyfr na moim koncie. A to był dopiero moment, w którym zaczęłam mówić „nie”.

Byłam zupełnie bezradna

Pierwsze „nie” wypowiedziałam spokojnie, niemal szeptem. Drugie już pewniej. Przy trzecim zobaczyłam w oczach bliskich coś, czego wcześniej tam nie było – chłód. Mama przyszła do mnie w niedzielne popołudnie. Usiadła przy stole i długo milczała, obracając filiżankę w dłoniach.

– Dzieci mówią, że zrobiłaś się oschła – zaczęła w końcu. – Że liczysz każdy grosz.

– Mamo, rozdałam już ogromne pieniądze – odpowiedziałam. – Nie chcę być dla nikogo bankiem.

– Ale oni liczyli, że im pomożesz stanąć na nogi.

Poczułam, jak narasta we mnie bezradność.

– A kto mi pomoże, jeśli wszystko rozdam? – zapytałam cicho.

Mama westchnęła.

– Rodzina powinna trzymać się razem.

– Właśnie próbuję to zrobić – odparłam. – Tylko że razem to nie znaczy, że ja mam utrzymywać wszystkich.

Kilka dni później Magda zadzwoniła ponownie.

– Rozmawialiśmy z doradcą – powiedziała bez wstępu. – Jeśli dasz nam gwarancję, bank przyzna nam kredyt.

– Magda, już ci mówiłam…

– Ty nic nie rozumiesz – weszła mi w słowo. – Zawsze byłam przy tobie. A teraz, kiedy możesz coś dla mnie zrobić, odwracasz się plecami.

Zamarłam.

– To nieprawda.

– Prawda. Zmieniłaś się. Stałaś się podejrzliwa i skąpa.

Słowo „skąpa” uderzyło mnie jak policzek.

– Pomogłam wam bardziej, niż ktokolwiek inny – powiedziałam drżącym głosem.

– To było za mało – odpowiedziała.

Rozłączyła się. Wieczorem zobaczyłam w mediach społecznościowych zdjęcie Magdy z podpisem: „Pieniądze pokazują prawdziwe twarze”. Nie było mojego imienia, ale wszyscy wiedzieli, o kogo chodzi. Zaczęły się wiadomości od dalszej rodziny. Jedni pytali, co się stało, inni dawali do zrozumienia, że powinnam „zastanowić się nad sobą”. Najbardziej zabolała rozmowa z Adrianem. Spotkaliśmy się w kawiarni.

– Muszę zamknąć projekt – powiedział oschle. – Zostałem z zobowiązaniami.

– Przelałam ci tyle, ile ustaliliśmy.

– Gdybyś dołożyła jeszcze trochę, wszystko by się udało.

– To nie fair, że przerzucasz to na mnie.

Spojrzał na mnie tak, jakby mnie nie znał.

– Myślałem, że jesteś inna. Że nie będziesz liczyć.

Wtedy zrozumiałam, że dla nich moje pieniądze były studnią bez dna. A ja przestałam być siostrą, kuzynką, córką. Stałam się zasobem. Zaczęłam ograniczać kontakty. Odbierałam tylko najważniejsze telefony. Przestałam przychodzić na rodzinne spotkania, bo każde kończyło się napiętą rozmową o pieniądzach. W końcu przestali dzwonić. Cisza, która zapadła, była głośniejsza niż wszystkie wcześniejsze pretensje. W święta siedziałam sama przy stole, patrząc na pusty talerz naprzeciwko. Nikt nie zaprosił mnie do siebie. Nikt nie zapytał, czy przyjdę. Zrozumiałam wtedy, że nie chodziło o to, że odmówiłam. Chodziło o to, że przestałam spełniać ich oczekiwania. A kiedy przestałam być potrzebna w taki sposób, przestałam być potrzebna w ogóle.

Próbowałam kupić bliskość

Najtrudniejszy był moment, kiedy przestałam czekać, że ktoś się odezwie. Przez pierwsze tygodnie wciąż zerkałam na telefon, sprawdzając, czy nie ma wiadomości od Magdy albo mamy. Wmawiałam sobie, że to tylko chwilowe. Że emocje opadną i wszystko wróci do normy. Nie wróciło. Któregoś dnia poszłam na spacer do parku. Usiadłam na ławce obok starszej kobiety, która karmiła gołębie. Zaczęłyśmy rozmawiać o pogodzie, potem o życiu. Opowiedziała mi, że jej dzieci wyjechały za granicę i widuje je raz w roku.

– Najgorsze nie jest to, że są daleko – powiedziała spokojnie. – Najgorsze jest poczucie, że przestało się być ważnym.

Te słowa utkwiły we mnie głęboko. Wróciłam do domu i długo patrzyłam na swoje mieszkanie. Było większe niż kiedyś, ładniejsze, urządzone tak, jak zawsze marzyłam. A jednak brakowało w nim śmiechu, rozmów, przypadkowych wizyt. Zrozumiałam coś jeszcze. Przez pierwsze miesiące po wygranej próbowałam kupić bliskość. Wydawało mi się, że skoro mam więcej, powinnam dawać więcej. Kiedy dawałam, byłam chwalona. Kiedy przestałam, zostałam oceniona. Zadzwoniłam do Magdy po raz ostatni.

– Chciałam tylko powiedzieć, że mimo wszystko jesteś moją siostrą – zaczęłam.

– Teraz sobie o tym przypomniałaś? – odpowiedziała chłodno.

– Zawsze o tym pamiętałam, ale nie mogę być dla ciebie portfelem.

Po drugiej stronie zapadła cisza.

– My też mamy swoje życie – powiedziała w końcu. – Skoro tak stawiasz sprawę, to może lepiej, żeby każdy zajął się sobą.

– Może tak będzie zdrowiej – odparłam, choć głos mi zadrżał.

Rozłączyła się bez pożegnania. Płakałam tamtego wieczoru, ale nie z bezradności. Raczej z żałoby po czymś, co uważałam za nierozerwalne. Rodzina, którą znałam, przestała istnieć w chwili, gdy przestałam spełniać jej oczekiwania. Minął rok. Część pieniędzy przeznaczyłam na fundację wspierającą młodych ludzi z małych miejscowości. Nie znałam ich osobiście, niczego ode mnie nie oczekiwali. Dziękowali za szansę, nie za przelew. To było inne uczucie – spokojne, czyste.

Czasem mijam Magdę na ulicy. Wymieniamy krótkie „dzień dobry”, jakbyśmy były dalekimi znajomymi. Mama odwiedza mnie rzadko, rozmowy są ostrożne, bez dawnych żartów. Zostałam sama, to prawda, ale nie zostałam bez siebie. Nauczyłam się, że hojność bez granic potrafi zniszczyć to, co miało łączyć. Dziś wiem, że pieniądze nie zmieniają ludzi – one tylko odsłaniają to, co było w nich od dawna. Gdybym mogła cofnąć czas, nadal kupiłabym ten kupon. Tyle że wygraną zatrzymałabym dla siebie, a o swoim szczęściu mówiła ciszej.

Karolina, 39 lat

Historie są inspirowane prawdziwym życiem. Nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń ani osób, a wszelkie podobieństwa są całkowicie przypadkowe.

Czytaj także: